Thuutha wa mohoro mahiû makoniî kûhootana kwa Sammy Douglas Kamau Ngotho ta MP Karaû, ûmûûthî tûûkûrora China na South Africa. Twone
maûndû maraathiî na mbere
Maûndû maraathiî na mbere China na South Africa nî maingî. No nî kûrî ma magegania kwî maangî.
Maûndû Maraathiî na Mbere China
Bûrûri wa China wî na mwaraho wa maaî ûteerîga, na nîûthiangîîte matukû maigana ûna. Nîûndû wa huuho ciî ho ta Typhoon Bavi na Typhoon Maysak, njûûî nyiingî China nî njarahu.
Ta rûûî rûmwe rwîtagwo Meihe , rûrîa rûkahûkîîte kuuma rûûngî rwîtagwo Huifa, nî rûbunjîîte rekoondi ya kwaraha. Kûraatuîka rûtirî rwaraha ûguo kuuma rîrîa bûrûri wa China waanjirie kûiga rekoondi cia mîaraho. Na rwarahîîte ûû nîûndû wa Typhoon Bavi.
Mwaraho wa rûûî rûûrû ûtûmîîte andû a îîria îîtagwo Jillin matwarîrwo ûteithio.
Nayo haathara nene ya Typhoon Maysak mûno îkinyîire andû a Hengxhou. Kûu wîîra waao mûnene ûkoreetwo ûrî gwîtheema nyoka. Itûûra rîu rîrî mwena wa mûhuro wa China, ûrî aikari ta mirioni îmwe.
Nacio nyoka iria imakoreete nginya mîciî-inî yaao nî magana. Iria itarîîtwo îmwe îmwe iratuîka ikinyîîte magana keenda (900 snakes). O na kûraatuîka atî mûtumia ûmwe nî araarûmirwo nî îmwe ya thumu, îrekûûo nî “cobra”, na arakua.
O na harî o ûguo, amemeerekia a mohoro maroiga atî andû nî aingî makuîte nî kûrûmwo nî nyoka icio. Na mûndû arora biindiû imwe iria andû maikîîtie mîtandao-inî kuuma China, nîaroona mîtwe ya nyoka îîyuumîrîtie maaî-inî ma mîaraho. Na nî maaî maarahîte bara-inî cia mataûni kûu China.
Ûndû wa kûmakania nî atî, anake no marooneka magîtubîra mîaraho-inî îyo. O na angî maratwarithia tûtarû kuo gwîkenia, na angî tûnyamû tûûngî twîtagwo “kayaks”. O na no kûrî angî maranyûrûrûka maaî-inî, ithako-inî rîa “surfing”.
No thirikaari nî îkîrîrîirie gûkaanania gûthakîra maaî-inî macio, nîûndû wa mogwati marîa maangîoneka.
Nyoka ici irî mîaraho-inî iraatuîka ciumîîte kûûndû ireragîrwo mîgûûnda-inî (flooded snake farms), mwena wa kîanda wa China.
Maûndû Maraathiî na Mbere South Afrika
Andile Mvuyelwa Somgxada, ûmwe wa arîa makoreetwo magîtoongoria kûingatwo kwa Nyeuthi South Africa nî mûkuû.
Na gîkuû gîa Somgxada ti gîa kawainda. Nî kûrathwo araarathirwo na mûciinga.
Andile Mvuyelwa Somgxada aratoongoragia gîcigo gîa Gauteng gîkuundi-inî gîîtagwo March and March. Gîkuundi gîîkî gîkoragwo mbere harî kûbaanga ûrîa Nyeuthi ng’eni ikûnyarithio, na biacara ciao iharaganio.
Rîu, nîkûraakîoneka ta arî kûbaangîrwo arabangîitwo nî andû maraakarîtio nî ûmbaguuthi ûyû wa “xenophobia”. Araceemirwo o kahora, o rîîrî aingîra gwake aige ngaari haayo rî, tua tua – araarathwo.
O na ndaanaikara mûno thibitaarî. Araakua. Rîu kûraatuîka atî borithi nî ciambîrîirie ûthuthuuria î, no Somgxada akuire nî akuire. Ûndû ûyû wa kûratha Somgxada woonanîtie atî “xenophobia” îno îkoreetwo îgîthiî na mbere South Africa yaahota kûmagarûka o eene. Meciirîtie Nyeuthi ng’eni nîcio thîîna, maanjie kûrûa o eene.
South Africa nî Yûûî Xenophobia îrî Kuo
Thirikaari ya South Africa nî îîkîrîîte mûkoonde ûûma wa kûrutûrûrwo kwa ageni a Africa kuuma bûrûri-inî ûcio. Yugîîte atî nî îrîkîîtie kûhamurithia ageni ngiri mîroongo îtaano na atatû (53,000 repatriated).
No thirikaari ndîragweeta andû arîa mainûkîîte a kuuma Ghana, Nigeria, na mabûrûri maangî Afrika. Îraaria ûhoro wa ageni a kuuma mabûrûri marigainie ma Zimbabwe, Mozambique, na Malawi. Niingî, îgacooka îkoongerera atî no îîgûthiî na mbere kûhamurithia angî.
Rîu thî yoothe yeetereire kuona kana Afrika ya Mûhuro nî îgwîkaraanga na maayo. Yaani, South Afrika nîyo îîgûcaagûra ûrîa îîkwenda: kûmûrîkwo nî maûndû meega, kana kworoterwo haraaya nî andû oothe.
Maûndû Maraathiî na Mbere Maangî nî ta Mîgomo
Mûgomo wa 30th June ûrîa andû a South Africa meekire, waarî wa kûruta onyo. Atî akorwo nî kûrî mûgeni wa kuuma Africa mûtigaru kûu South Afrika, arî hairû.
Nyeuthi cia South Afrika nî ikoreetwo irutîîte mûkaana atî Nyeuthi iria irî kûu cia kûûngî Afrika ciinûke gûtaanakinya 30/06/26.
No o na akorwo thirikaari ya South Africa yuugaga atî maraingatithio arîa matarî na marûa rî, ûguo tiguo amemeerekia mariboteete. O na tiguo Nyeuthi iria ng’eni kûu iroiga.
Ageni na ameemerekia makoreetwo makiuga atî, nginya ageni marî na marûa nî maanangîirwo biacara ciao, na angî makahahûrwo.
Matukû mookîîte, thirikaari ya South Africa yaahota gûkorwo na thîîna mûnene kûrî ûrîa ûrooneka. Thîîna ûcio uumane o na ûmbaguuthi ûyû. Wa mbere, President wa Amerika, Donald Trump, oigire kahiinda kaangî atî Amerika îrî tayaarî kwamûkîra athûûngû a kuuma South Africa. Akiuga atî athûûngû South Africa nîmaagithirio ihooto ciao nî thirikaari cia Nyeuthi.
Nayo hîîndî ya World Cup îrîa îraathiî na mbere, macaambîki a kuuma Africa nî maanîkire ngoro ciao. Maanyiitanire magîteenga South Afrika mateekûhitha. Rîrîa South Africa yathaakaga na Mexico, macaambîki maagûrire bendera cia Mexico, magagîciinagia magîkûûngûîra Mexico.
Ûyû tiguo mûtugo. Kawainda, mabûrûri ma Afrika manyiitaga mbaru bûrûri ûrîa ûrathaaka wa Afrika. Kwoguo, Afrika gûkûûngûîra Mexico waarî njîra ya gûikia mûgaambo kûrî South Afrika. Atî “no tûikare ûguo mûreenda: mûkîiganie”.
Naguo mweri mûhîtûku, andû a Ghana nîmooire mathîgî, makîenda thirikaari yaao îrûûgamie wîîra wa kambûni nene ya Gold Fields. Gold Fields nî ya kuuma South Africa, na yeenjaga na îkeendia thahabu kûu Ghana.
Na ûhoro ndûthirîre kuoya mathîgî. Thabaarî îraatuîka President Ramaphosa arabaangîîte ya gûceera Ghana mweri-inî wa Kanaana, nî îrakaanjirwo. Thirikaari ya Ghana îreera Ramaphosa: Aaca. Îno ti hîîndî njega ûkîoneka gûûkû.
Ûguo nî ta kuuga atî, o na thirikaari ya Ghana nî îîtîkîrîîte atî andû Ghana marî na marûrû. Rîu South Afrika nîyo îîgûcaagûra ûrîa îîkwenda: kûmûrîkwo nî maûndû meega, kana kworoterwo haraaya nî andû oothe.