Iran nî îrîkîîtie kwanîrîra rîtwa rîa mûnene ûrîa ûgûcooka gîtî kîa Ayatollah Ali Khamenei, ûrîa wooragirwo o mûthenya wa mbere ûrîa Amerika na Israeli maahithûkîire Iran. Mûûrû wa Ali Khamenei wîîtagwo Mojtaba Khamenei, wa mîaka mîroongo îtaano na îtaandatû (56yrs), nîwe rîu Mûnene wa Iran wa Kîîndini (Supreme Leader). Na ûcio nîwe ûkoragwo na uuge wa mûico waathani-inî wa Iran.
Mojtaba Arathuurirwo Nûû?
Mojtaba arathuurirwo nî kîama kî ho gîa ataaramu (Assembly of Experts), kîrîa gîkoragwo na uuge wa maûndû ma bata ta gûthuura mûnene wa kîîndini. Kîama gîîkî kîrî aamemba mîroongo înaana na anaana (88).
No nî arakoreetwo eetîkîrîkîîte nî kîama kîîngî kîa ûnyiitîrîri (Guardian Council), gîkoragwo na ameemba ikûmi na eerî (12). Kaanjû îno nîyo yaambaga gûthuthuuria mûndû o woothe ûreenda kûhûûranîra gîtî, o na itî cia mbuunge.
Moktaba nî Mwîtîkîre nî Jeshi ya IRG
Jeshi ya hinya ya “Islamic Revolutionary Guard” (IRG), îrîa îrûgamagîrîra matua ma mûnene wa Kîîndini, nî îkenetio nî gûthuurwo kwa Mojtaba. Wa mbere, ataanatuîka nî arîteithagîrîria ithe gwake wabici, Mojtaba aarî mûûjeshi wa IRG. Kwoguo jeshi îno îramwona arî ûmwe waao.
Wa keerî, arî mûrûûgamo mûkaari o ta ithe. Na IRG yeendaga mûûndû ta ûcio ûroonia thî yoothe atî Iran ti kau na ndîrî guoya.
Mojtaba nî Mûnyiite Mbaru nî Mûtoongoria Wîîtagwo Larijani
Mûndû ûgwîtwo Ali Larijani o naake anyiitîîte mbaru biû gûthuurwo kwa Mojtaba. Larijani no ahote kuhinyîrîria mûûndû athuurwo, kana acoocere mûndû ndagathuurwo. No eetwo “power broker”. Arakoreetwo akîruta wîîra waake e hakuhî mûno na Ayatollah Ali Khamenei, ithe wa Mojtaba.
Kîîwabici, we akoragwo arî karani ga kîama kînene kîa ûgitîri bûrûri-inî, na nîkîo “Supreme National Security Council (SNSC). Gîturwa kîu gîgakîmûhotithia gûkorwo arî we ûnyiitithanagia mîario ya mîena îîrî ya bata mûno: jeshi ya IRG na thirikaari ya raia (civilian government). Gîtî gîîkî kîheaga Larijani ngumo na ûhoti wa gwîka maûndû kûrî waziri o woothe thirikaari-inî.
Gûthuurwo kwa Mojtaba nî Kûhîngîcîîte Trump na Netanyahu
Atoongoria aya eerî, wa Amerika na wa Israeli, nî atukanîre rîu kuuma Iran yathuura mûûriû wa Khamenei acooke gîturwa gîa Ithe. Makoretwo makîîiyûria makoiga atî matingîiganîra na Iran gûthuura Mojtaba. Na rîu toondû maroonaga ta meekûhootera Iran mîatûkano-inî ya ûtoongoria rî, na Mojtaba arathuurirwo na areetîkîrwo nî kaanjû ciothe iria nene Iran rî, na nginya o na atoongoria a thirikaari ya Raisi Pezeshkian rî, Trump na Netanyahu megwîka atîa?