Njuuma îno îrathirire, mweri 28/3/26, Amerika gwatiindire maandamano maheetwo rîtwa “Tûtiikwenda Athamaki”.
Andû a Amerika makoreetwo mathikîrîirie na meeroreire mûtoongoria waao, Donald Trump, o kahiinda, na nîmoneete nîeriragîria gûkorwo arî na maahinya ta ma mûthamaki. Mûthamaki kawainda eetîkagio maûndû moothe, ûrîa agweeta ûkooywo arî waatho. Ningî mûthamaki akoragwo athiûrûrûkîirio nî andû a kûmûgana.
Ningî Trump nîendeete waathani ûrîa mûtoongoria eetigîrîtwo, nginyanagia angiuna waatho gûtirî mûûndû ûngîaria. Nîkîo rîrîa ooire ûthamaki rîa mbere ithuurano-inî cia 2016, aageririe mûno gûtuma ndûgû na mûtoongoria wa Russia, Vladimir Putin, na agakîiguîkaga akîmûgana. O na nîageririe mûno gûtuma ndûgû na mûtoongoria wa Korea ya Rûgoongo, Kim Jong Un.
Maya nî mabûrûri meerî makoreetwo harî kahiinda ka mîaka mîîngî maigîîte Amerika na waagaagu. Nî mooîkaine matiendeete Amerika, na nî marî matharaita ma niukiria (nuclear weapons).
Kûrî Maûndû Moonanîtie Trump Nîekwendwo Aanîrîrwo
Mwaka-inî mûthiru, Trump aarutire thigari cia bûrûri iria ikonainiî na maûndû ma ooki Amerika, nîo maabithaa a “Immigration and Customs Enforcement” (ICE), akîmatûma itûûra-inî rîa Minnesota na matûûra maangî, na nî maathîînirie andû mûno. Maaroraga mûûndû moona thuura yaaku ti ya mûthûûngû magagûkururia hatarî na gîtîîo o na haniini, ûgathiî kûhiingîrwo kamûira mamenyeete ûkûingatwo weerekeirio nakû.
Andû aingî nginya athûûngû nî maraakarire mûno, toondû moonire andû matûûrainie nao na thaayû na ûraata mûnene magîthuumbûrwo ta marî itoi.
Kûrî mweri wa ikûmi (October), andû nîmeeyumîririe na magîîka maandamano. Makiuga matûûra maao matige kûingîrîrwo nî maabithaa a ICE. Hau na hau, makîanjia gûkûûmithia mwathanîre wa ûhinyîrîria wa Donald Trump, makiuga “Gûtirî Mûûndû Ûreenda Athamaki Gûûkû”.
Trump Kûingîrîra Waathani wa “State”
Harî mwathanîre wa Amerika, o kûndû o kûndû (state) nî kûrî ûtoongoria wakuo. Kûrî mayor, magooti, mathukuru, na nginya thigari ciakuo. Kwoguo “state” itibataragio nî thigari cia thirikaari nene, nîo “federal officers”. Gwa kawainda, nî Ngaabana wa kûûndû ûthimaga akoona thîîna mûna nî waakîra ûhoti wa waabici yaake, ageetia ûteithio kuuma kûrî thirikaari nene.
No rîu ûhoro-inî ûyû wa ICE, nginya Ngaabana aathitûkagîra atî andû a gwake nîmaranyiitwo na ndaraamenya gîtûmi.
Ûndû ûngî ûraatûmire andû maandamane thikû ciigana ûna thiru nî ûhoro ûyû wa mbaara ya Iran. Maûndû me na ûritû ta wa mbaara, mabatairio nî kûgererio mbuunge-inî, nîyo “Congress” bûrûri-inî wa Amerika.
Trump ndaigana kûgwetera Congress, nîguo andû acio meethurîirwo nî raia moone kana harî na bata mûiganu, wa gûtûma bûrûri ûikie thigari ciake ûgwati-inî na ûhûthîre mambirioni maingî ma mbeeca.
Harî o ûguo andû a Amerika nîmaraakarîtio nî ûrîa ucuumi ûthûkîîte, mûno mûno indo kûgîa goro, toondû maarora nî maroona nwathanîre wa Trump nîûratûma kûhaane ûguo. Ta rîu nî kûraamenyeka hatarî ngaanja, atî indo nî haicu mbei nîûndû maguta nî mahaicu, na maguta mahaicîîte nîûndû wa mbaara îno Trump aatuthûrire Iran.
Andû a Amerika Mareenda Kûrûûnga Mûtî Ûtaanagonyoka Mûno
Andû a Amerika nîmamenyete atî nî harî bata wa kûrûûnga mûtî ûrî o mûniini.
Matireenda makire o ûguo meerorere magîtoongorio ûûru na nja ya waatho, gûgaakinya haandû makore atî Trump nî aatuîkire ta “Idi Amin” ûrîa waarî wa Uganda, kana Kim Jong Un wa Korea ya rûgoongo: atongoria a kûigua atî ndûreetîkania nao makaruta waatho ûûragwo mateekûrîa marîîgu.