Nî kûrî andû arîa moongereirwo mîcaara mûthenya wa “Labour Day” 2026, na magîkena. No amwe aao nî ta magîîte na wagaagu, tondû wa ûrîa aandîkani amwe maanyiitire mataangatho ma mûthenya ûcio.
Ûrîa President Aanîrîire May 1, 2026
Ûhoro-inî wa kwongerera andû mîcaara, President Ruto aagwetire ithimi maita meerî: 15% na 12%.
Akiuga15% nî nyoongerera ya aruti a wîîra a mîgûûnda-inî. Acio nî ta arîa marutaga wîîra mîgûnda-inî ya macaani, mahûa, na îngî ta îyo. Ûndû ûngî wa bata haaha nî atî 15% îyo yeerirwo, nî “minimum wage increase”. Ûguo nî ta kuuga atî, harî mûcaara ûrîa wa thî biû thirikaari îreetîkîrîîtie mûûndû arîhwo, rîu waambatîrio na 15%.
Kwoguo, aruti a wîîra mîgûnda-inî arîa mîcaara yaao îtarî haaha gîtina matiahuutirio nî 15%. Nî weega kûmenya atî, gwa kawainda, mûcaara wa thî biû (minimum) nî ûrîa mûûndû mwerû ûtamenyerete wîîra aambagîrîrio naguo.
Arîa moongereirwo mîcaara nî moonire gîtûmi
Arîa moongereirwo 15% nî President nî moonire gîtûmi, toondû thogora wa maica nî ûhaicîîte mûno. Naguo mûcaara wa thî ndûiganaga mahûthîro ma kawainda.
Naho ûhoro-inî wa 12%, President Ruto eetire nyoongetha îyo “general wage increase” mûthenya wa Labour Day. Ûguo nî kuuga atî, aandîkani othe moongerere aruti ao mîcaara na kîwaango gîa 12%.
Korwo andû no maririkane, hîîndî ya rîmba ndî ya mwaka ûyû andû Kenya ng’ima maarî ahinyîrîrîku mûno kîucuumi. Mbei cia ndiithûrû, betûrû, na maguta ma taawa ciahaicîîte ta rûûrû nî rû.
Rîu andû mahooreririo na 12%, îrî njîra ya kûnyiihanyiihia ruuo rwa “inflation”, kana kûhaica gwa thogora wa indo. Ûguo nî ta kuuga atî, aandîkani matiagîrîirwo nî kûrora mûigana wa mûcaara wa mûûndû.
Wa ngiri ikûmi na wa ngiri igana maagîrîirwo nî kwongererwo 12% kuumanagia na mweri ûyû wa July. O na wa mirioni o ho: oongererwo 12%. Ûguo nîguo Francis Atwoli wa COTU eerethire.
No kûrooneka ta kûrî na ûtiganu harî ûrîa andû maraatabuta nyoongerera icio cia mîcaara cia May îmwe. Mwena ûmwe wa aandîkani ûkiuga ûû, mwena wa aruti a wîîra ûkoiga ûû ûngî.
Gûtabuta arîa moongereirwo mîcaara Labour Day
Mûno mûno, nî kûrooneka ta aandîkani maraatua 15% na 12% nî nyoongerera cia andû a mîcaara ya thî biû.
Naake Minithita wa Mawîîra, (Labour Minister) Alfred Mûtua, aroona aandîkani amwe ta matareenda kûrûmîrîra waatho. O na nî eerîga kûruta mûkaana ûhoro-inî ûcio. No Mûtua akîaria, aratîtîrithirie ûhoro wa “minimum wage”, ateekûgweta “general wage”.
Mûndû weerethire weega ûhoro wa “general wage” nî mwandîki mûnene wa kîama gîa COTU, Francis Atwoli. Nî aaririe ûhoro ûcio thuutha wa “Labour Day”. Agîtaarîria ameemerekia atî mwandîkani woothe Kenya, aagîrîirwo nî kwongerera aruti oothe a wîîra 12% mwaka mwerû wa thirikaari ûkîanjia.
Na akîeretha weega ndeto îno. Akiuga akorwo nî andû a macaani-inî a mûcaara wa thî biû, maambe moongereirwo 15%. Ûcio waarîka, maturanîrwo na arîa angî, oothe moongererwo 12%.
Ûguo ti kuuga atî Aakenya nî meegûtiga kûigua ruuo mîhuko, no nî ûrîa mûthweri oigire, atî: “hakuna nyongeza mbaya”. Naake Mûûgîkûyû akiuga rûrigi rwetagîrîria mûûndû mûkwa.
No o na gûkîrî o ûguo, aandîkani aingî nî maroona ûritû kwongerera aruti oothe a wîîra 12%. Kwanja kîama gîa FKE kiugîîte atî mîcaara îîngîtuîka yoongererwo gîtheemba kîu, kaambûni nî ikûingîhîrwo mûno nî haathara. Gîthiîte na mbere kuuga atî ti wîîra wa thirikaari kuuga ûrîa kaambûni ikûrîha mîcaara, theengia mîcaara ya thî biû.
Rîu Aakenya meekwamba kwîrorera o ûguo moone ûrîa gûûgûthiî. Mweri ûyû Atwoli nîaiguîkîîte agîkumia thirikaari, no ndacokeete kûgweta cia “12% general wage increase”.
Gwa kawainda, mûûndû angîtaanya atî mîcaara îkîîrwo yoongererwo, mwanîrîri nî arekeete ataaramu aake mathuthuurie ûrîa ûndû ûcio ûûkûhuutia ûcuumi bûrûri-inî. Gîtûmi nî toondû, haathara ya biacara îngîneneha mûno na kaambûni nyiingî ihiinge, aruti a wîîra matiingîgunîka.