Trump akoretwo akîmereria mata Kharg Island, gîcigîrîra kîmwe kîa Iran. Kûmereria Mata Kharg gûtûmîîte Trump aage kûrîîkania na mbaara ya Iran o na atiinda akiuga na kanua atî mbaara nî thiru.
Kiumia gîîkî Trump nîaraahithûririe atî nî akoreetwo akîmereria mata Kharg Island. Gîcigîrîra-inî gîîkî nîkuo Iran îtheragîria maguta maayo marîa maingî. Yaani, rîrîa Iran yeenja maguta, gîcuunjî kîa mîroongo keenda (90%) kîamo gîtwaaragwo Kharg Island, kûrîa matheragio na magathondekwo indo mwanya mwanya cia petroleum: indo ta ndiithûrû na betûrû.
Trump arî na Bata na Kharg Island Nîkî?
Ndeto ingîgwetwo cararûkû rî, mûndû no oige Trump nî gûkorokera areenda gûkorokera ûtoonga wa Iran. Kûmereria mata Kharg gûtoongoretio nî kwenda kûramata indo ciene; maguta ma Iran. O na Trump ndaraageria kûhitha tamaa yaake; nîerîga kuumbûra.
Areenda gwîka Iran ta ûrîa eerîga gwîka Venezuela. Aabangire na mbirarû ciake weega, mûthenya ûmwe makîgwa Caracas, mûciî mûnene wa Venezuela, na kûguucia President Nicolas Maduro na mûtumia waake. O na ûmûthî marî o Amerika mahiingîirwo, thitaango ciao igîtabanio.
Thuutha wa Trump kûng’atûra Maduro gîtî-inî, mûniini wa Maduro oire gîturwa gîa President, na rîu eekaga ûrîa Amerika yeenda getha ndakamunywo gîturwa-inî.
Ûmûûthî ûyû, nî kaambûni cia na nja îratawaara maguta ma Venezuela. Trump atigîrîire nîabenjûrania mîtaratara ya hau kabere ya maguta Venezuela, aanjîrîirie na kûreenga maguta marîa maathiiaga Cuba.
Trump Gûthothora Mbaara Hîndî ya “Ceasefire”
Trump nî aambire kûrûûgamia mbaara o kahiinda, akiuga kwî na mburîki kana “ceasefire”. Akoreetwo akiuga atî Amerika na Iran me hakuhî kûiguithania mîario, no gûtirî uumithio wa mîario yaao andû moneete. Wa mbere, ona rîrîa Trump eera amemeerekia a mohoro atî “ndiiro” (deal) îrî hakuhî, gûtirî mûndû wa Iran o na kana Israel ûmûnyiitaga mbaru. Nî ta Trump oigaga ûrîa wooka mûtwe waake, kana ûrîa areenda thî îigue.
Ta rîu mûthenya wa Keerî, 9/6/26, aathire mbûtû cia Amerika ciikîrie Iran makomboora maigana ûna mîena mwanya mwanya. Na no maarûmîrîirie kûriinga Iran mûthenya ûyû ûngî.
Kumbe bata waao waarî gûthûûkangîria Iran mîtaambo ya kwîrorera kana gûthigaana bûrûri! Yaani mîtaambo ya “communication & surveillance”.
Thikû icio igîrî Amerika yaagûtha Iran ta îkwenda, Trump araanagîrîra akoiga atî ekûmariinga meetîkie. O na nîogire ateekûhitha atî areenda Amerika yooe gîcigîrîra kîa Iran gîa Kharg.
Iran Kwîrîhîria na Mabûrûri ma Gulf
No nayo Iran nûû? Îraikagîrio komboora, nayo îgaikia rîayo Kuwait. Îgaikîrio rîîngî, îgaikia rîayo Bahrain. O ûrîa yoigire îrîîkaga nîguo îreeka.
Kuuma rîrîa ceasefire yatuîkire nî yaanjia, gûgacooka gwaikaikara US îkahithûkîra Iran na komboora, nîguo Iran yehîtire ûrîa îrîîrîhagîria. Îkiuga îrîriingaga Bahrain, Kuwait, Qatar, na bûrûri o woothe Amerika îraakinyithia kûgûrû îkîmariinga.
Na îkiuga atî rîu ti ta mbere. Mbaara yaanjia, Iran yaikagia makomboora meerekeirio kûrîa matharaita na indo ingî cia mbaara cia Amerika ciigîtwo; ta kûrîa kûrî “military base”.
Thuutha ûyû, Iran yeehîtire îrîriingaga mabûrûri macio ma Gulf harîa îkwenda. Ta rîu kiumia gîthiru Iran yariingîire Kuwait kîwanja kîayo kîa ndege o rîrîa kîahiingûrwo gîcookerere wîîra wa ûkuui.
Ira naguo, îrariinga Kuwait o îîria îyo na îramîthûûkîria mûtaambo wa bata mûno (radar). O na no îrariingire Bahrain. Gûtiraamenyeka kana nî mabûrûri ma Gulf maratetire gwî Trump, no arahiûkire mûtaandao-inî ira hwaî-inî, 11th June, aroiga nîarûgamia ûhoro ûcio wa kûriinga Iran.
Aroiga o ûrîa amenyereete o na gûtarî mwena ûngî ûrahûûra ndeto ciake mûhûûri: atî Amerika na Iran me hakuhî kûiguithania mîario.
Hiihi nî getha ndûmîrîri yaake îgîe na ûritû, nî aragwetire marîîtwa ma mabûrûri maigana ûna, marîa aroiga nî makuruhanîîte na mîario îrîa îraathiî na mbere îgiî ûrîa Amerika na Iran mekûiguithania.
Mabûrûri macio nîmo Pakistan, Saudi Arabia, Kuwait, Qatar, Bahrain, UAE, Turkey, Egypt, Jordan, Israel, na Amerika.
Gûgîikaire atîa Rîu?
Rîu thî yoothe no gweterera yetereire ûrîa ndeto îno ya Iran na Amerika îgûthiî, tondû nîyareehire mathîîna matatûire kuo ma mbeeca na andû kûmenana.
Ta rîu mûndû ûmwe araguraririo kûûrîa Ireland kiumia gîîkî. Ûndû wa andû eerî ûraatuthûrire mbaara ya ndîra. Athûûngû maroimîra kwa ûingî maraanjia gûtharîkîra andû a gûûka (immigrants), atî toondû ûrîa ûrarathîîte ûngî kahiû nî wa kuuma Sudan.
Nî andû magakorwo mahinyîrîirio nî ûtûûro, ûû atî mûndû arooria angîhuutio nûû. Mwîhoko nî atî, Trump kûmereria mata Kharg gûtigûtua mbaara îno ta îrîa ya Russia na Ukraine îtoonekaga mûthia waayo.
O na Senator John Kennedy, na nî mû-Republican ta Trump, aroiga ûhoro wa Trump gwîciiria kwanjia kûrûîra Kharg Island nî kûraamwîkîra njiriiri. Akoiga îo nî mbaara Amerika îngîanjia îhaane ta îrîa ya Vietnam.
Andû a Amerika matiendaga kûririkana mbaara îyo ya Vietnam, toondû thigari cia Amerika nî ciathîînîkire mûno, na ikîûragwo ta rwagî. Kwoguo, kana nî kûmereria Mata Kharg, kana nî atîa, nî hinya akînyiitwo mbaru nî andû aingî a Amerika.