Maandamano marîa makoreetwo Afrika ya Mûhuro (South Africa) no marongerera ageni wagaagu. Na ti ageni athûûngû – nî Nyeuthi.
Raiya îrîa îkoreetwo îkîandamana mataûni-inî na mîtaa-inî South Africa kuonania maraakara maayo harî ageni a kuuma kûûndû kûûngî Afrika, yugîîte makorwo mainûkîîte mweri wa Gataandatû ûgîthira (30th June).
Maroiga atî thîîna waao nî ageni arîa mathiîte South Africa na nguungo; yaani arîa matarî na maratathi.
No kîûria nî rîîrî: Raiya îngîtua gûtharîkîra ageni rî, îngîmenya atîa mûndû wî bûrûri-inî na njîra nûûngîrîru na wî kuo na nguungo? Kwoguo kûrî na mûtino, na ageni a Afrika nî maroona ûguo.
Na nîho hakinyîîte mabûrûri mamwe makaanjia kûinûkia andû ao.
Ghana Kûinûkia Andû Ake Kuuma South Afrika
Thirikaari ya Ghana nîyanjîîtie kûinûkia andû ake kuuma South Afrika. Îkîîte ûguo tondû nîyoneete atî ûmbaguuthi wa “xenophobia” wî ho hatarî ngaanja.
Mûthenya wa ira, wabici nene ya Ghana South Afrika nî îrahaicirie ndege andû a Ghana magana matatû (300), kûmainûkia. Andû acio maraarî na gîkeno kîingî ma nî ûteithio ûcio. Marahaicîire ndege kîhaaro-inî kînene kîa ndege gîa O.R. Tambo International Airport.
Tayaarî thirikaari ya Ghana nî îteithîtie andû angî a Ghana kuuma matûûra-inî kûrîa makoragwo, nginya mûciî mûnene South Afrika, nîguo Johannesburg. Ira andû acio nî marakinyîîte magana manaana (800), na embathî îramarehithîtie na mbaathi ciigana ûna.
Andû acio a kuuma bûrûri wa Ghana nîmeandîkithîtie na wabici yao nene, nîyo Embassy ya Ghana. Embathî îreerire amemeerekia a mohoro atî andû acio 300 mahaica ndege no a kîambîrîria. Îroiga îgûtigîrîra nîyainûkia andû ao oothe arîa meyandîkithîtie me tayaarî gûcooka kwao.
Mwanake ûmwe wîtagwo Rudolf areerire amemeerekia a mohoro atî akoreetwo South Afrika kahiinda ka mîaka ikûmi. Aroiga kaba atiganie wîîra ûrîa ararutaga wa gûthoondeka njuîrî (salon), no ndagakorererwo kûu nî hûî hûî îngî ya ûmbaguuthi. Aroigire matiraigua me na thaayû kûûndû kûu.
Kûreerîkana kûrî na A-Ghana ngiri mîroongo îîrî na ataano (25,000) bûrûri-inî wa South Africa.
Gwa kahiinda gaaka, gûtiraamenyeka ûrîa gûgaathiî gwakinya 30/06/26. Hau nîho gîkuundi kîrîa gîtoongoreetie mena cia ooki a kuuma Afrika kiugîte ooki makorwo mathiîte biû. Gîkuundi kîu kîîtaga “March and March”.
Ûhoro wa magegania nî atî, mabûrûri maingî maroreetie maitho Iran, tondû mbaara ya kûu nîyo îhaicîirie mabûrûri mûtûûrîre. No haandû ha kuona ûguo, nyeuthi imwe cia South Afrika iregwatia ageni a kuuma mîena îngî ya Afrika.