Gîtoonga kîa India gîtagwo Adani nî kîraarîa Amerika mûtwe.
Gîtonga gîîkî, Gautam Adani, nîkîrî biacara nene mûno ya kûrûûgamîrîra ihaaro cia ndege bûrûri-inî wa India. We mwene nî mûhîîndî wa kuuma Gujarat, India, na kambûni ya kûrûûgamîra ihaaro cia ndege no îmwe ya iria arî, ruungu rwa gîkuundi kîa biacara kîa “Adani Group”.
Bûrûri wa India, ûrîa ûrî andû hakuhî mbirioni îmwe na nuthu (1.5 billion), ûrî ihaaro cia ndege ikîrîîte igana rîa mîroongo îtaandatû (160), na harî icio, mîroongo îtatû na inya (34) nî cia kîîmabûrûri (International Airports).
Adani arûûgamîrîire ihaaro inyaanya cia icio 34.
Thîîna wa Amerika wî ha?
Adani nîerîga kûruta mwerekera mwerû kûrî Amerika, atî ndege cia ûkuui wa mîrigo (carriers) cia Amerika, iria irî na thitîîcîni Kîwaanja kînene kîa ndege kîa Mumbai, ithaamîre kîwaanja kîerû kîa Navi Mumbai.
Ciagîrîirwo nî ihaarîrie ithaama rîu, getha gûgîkinya mweri wa keenda (September) mwaka ûyû, ndege icio cianjie gûthaama. Kambûni îrîa ya ûkuui wa mîrigo ya Amerika îgûûaga kîhaaro-inî kîa Mumbai nî kambûni ya FedEx.
FedEx îheetwo nginya mweri wa gataano mwaka ûyû ûngî, May 2027, gûkorwo îrîkîîtie ithaama. Ûguo nî ta kuuga maûndû maayo moothe, nginya mawabici, aruti a wîîra, na mîbaango ya kambûni na andû na kaambûni ingî iria imîheaga wîîra wa ûkuui.
Ithaama rîu rîahota gûtûma FedEx îte gîcuunjî kîa biacara. O na niingî kaambûni nî îroona no îte mîeke ya biacara ingî, iria mûno ikunûkaga kîhaaro-inî ta kîu gîkûrû. Maûndû ta macio na ihîîngîca ingî ta icio, nî itûmîîte FedEx îkaîre Amerika.
Nayo Amerika nî înyitîîte kaambûni yaao mbaru. Nî îroona hatîka ya gûkorwo kaambûni îkîbaangîrwo nî mûûndû wa bûrûri ûngî harîa îîkûrutîra wîîra. Îgereire gîteengo kîa Amerika kîa maûndû ma ûkuui gîîtagwo na njîra nguhî “DOT”, Amerika nî îraandîkîire bûrûri wa India îraateta nî ûhoro ûcio ûrahuutia FedEx.
Naake mûtoongoria wa India, Prime Minister Narendra Modi, araandîkîra Adani, aramwîra amenye ûrîa mekwaranîria na FedEx thogothogo îyo îthire. Modi ndangîenda ûndû India îngîguucania na Amerika ihiinda-inî rîîrî, tondû o ro rîu icaikuhî nî maraciiraga ûhoro ûkoniî magooti(taxes), na ndeereti îyo nî îroonekire ta îraathiî weega.
Rîu andû no gweterera kwona ûrîa thîîna ûyû wa Adani na gûthaamia kambûni ya bûrûri ûngî ûûgûthiî. Adani agîthaamia kaambûni kuuma kîhaaro kîmwe nginya kîrîa kîîngî, aroigire atî nî ûndû areenda kîhaaro kîu kînene gîthoondathoondekwo. No kaambûni ya FedEx ndîreetîkia. Îroona îrathaamio getha kîhaaro kîu kîerû kîa Navi, kîrîa kîahiingûrirwo mwaka wa 2025 wî hakuhî gûthira, kîone wîîra na ihenya.
FedEx nî kaambûni îkoretwo wîîra mîaka îkinyîîte mîroongo îtaano na îtaano (55yrs), na kwoguo makaambûni maingî ma thî nî mamîîtîkîîtie.
FedEx îroona no anga Adani areenda îthaamîre Navi îteithîrîrie biacara yaake kûgaacîra. Nîtûkuona ûrîa maûndû meegûthiî matukû magîthianga.